Secondary menu

Kennisakker - thema/gewas: Slakken

Slakkenbestrijding

In wintergraan, graszaad en koolzaad zijn slakken tussen 1 september  tot en met 31 december op gronden > 25% afslibbaar te bestrijden met 12989 N Brabant Slakkendood en 12990 N Caragoal slakkenkorrels. Maximaal 2 x per teelt toepassen. Dosering van beide middelen: 7 kg/ha.

Slakkenschade in aardappelen

Slakkenschade in aardappelen leidt incidenteel tot afkeuring of verlaging van de opbrengstprijs. Dit betekent een flinke schadepost voor de getroffen telers, blijkt uit onderzoek naar de verspreiding en aantallen van slakken en het aantal schademeldingen in 2009 tot en met 2011. Slakkenschade in aardappelen is een duidelijk voorbeeld van een probleem waar juist voorspelling uitkomst biedt om juist dat ene risicoperceel uit honderden percelen en duizenden hectares vooraf te vinden. Het in dexe samenvatting beschreven onderzoek geeft een richting aan voor het sneller vinden van deze "speld in een hooiberg".

UV-C licht tegen slakken op open grond

Kwiklampen die UV-C licht verspreiden worden veel toegepast om micro-organismen in water en lucht te bestrijden. Ook schimmels kunnen ermee bestreden worden.
Uit het hier gepresenteerde onderzoek blijkt dat zelfs naaktslakken het loodje leggen wanneer ze belicht worden met voldoende UV-C licht. De slakken moeten dan wel bereikbaar zijn voor het licht. Een flink deel van de slakken zit ’s morgens vroeg of ’s avonds laat bij rustige en vochtige weersomstandigheden aan het oppervlak. Door driemaal op zo’n tijdstip de slakken op kaal land te belichten, waren de meeste slakken blootgesteld aan het licht en kon de schade aan het gewas voorkomen worden, vergelijkbaar met een chemisch middel.

Preventieve beheersing van slakkenschade

In 2010 is een scenariostudie uitgevoerd naar de mogelijkheden, kosten en effecten van preventieve en curatieve slakkenbeheersing voor het bouwplan van een akkerbouwbedrijf op de Noordelijke zeeklei en de Zuidoostelijk zandgronden.
Slakken kunnen grote schade aanrichten in pas ingezaaide graan-, graszaad en bietengewassen. Bovengronds levende slakken zijn veroorzakers van deze schade. De schade treedt op de Noordelijke zeeklei met name op in het Oldambt. Op de lössgronden in het Zuidoosten is schade geconstateerd in aardappels veroorzaakt door ondergronds levende slakken.
Doel van de scenariostudie is om de mogelijkheden van slakkenbestrijding in bouwplanverband te beschrijven.

Slakken in wintertarwe?

Door op verschillende plaatsen slakkenkorrels onder een stuk plastic te leggen kan voor het zaaien nagegaan worden of slakken voorkomen op het perceel. Percelen tarwe op tarwe, grof liggende percelen of percelen met loofrijke voorvruchten hebben de meeste kans op slakkenschade.

Slakkenbestrijding

Slakken in wintergranen, graszaad en koolzaad mag u tussen 1 januari en 1 maart alleen bestrijden met middelen op basis van metaldehyde die zijn toegelaten via een dringend vereiste toelating. Dit zijn Caragoal GR (toelatingsnummer 12990) en Brabant Slakkendood (toelatingsnummer 12989). Overige slakkenmiddelen op basis van metaldehyde mogen niet gebruikt worden tot 1 maart.

Slakkenbestrijding

In aardappelen treffen we vooral in Zuid-Limburg in een aantal bewaarplaatsen slakken aan. Wat we al een aantal jaren zien, is dat aan de bovenkant van de aardappelhoop heel veel slakkensporen voorkomen. Dit is te zien aan het glinsterende oppervlak op de aardappelknollen. Normaal gesproken gaan slakken die mee ingeschuurd zijn dood bij het drogen van de aardappelen.

Dringend vereiste toelating metaldehyde slakkenkorrels

Ook dit seizoen is er een dringend vereiste toelating (vrijstelling) voor het gebruik van metaldehyde slakkenkorrels. De vrijstelling geldt vanaf 1 september tot en met 31 december 2008. Dit voor toepassing ter bestrijding van slakken in wintergranen, koolzaad en graszaad. De toelating geldt voor de producten Caragoal Gr en Brabant Slakkendood.

Vraat in suikerbieten? Zoek de dader!

Hoewel de weersomstandigheden vooralsnog het zaaien vertragen, is het goed om alvast even stil te staan bij vraat in jonge suikerbietplanten. Twee boosdoeners die niet door speciaal pillenzaad worden bestreden zijn emelten en slakken. Voor een goede bestrijding is tijdige identificatie van de dader noodzakelijk.

Gaatjes in consumptieaardappelen

Gaatjes in consumptieaardappelen (tafel- en verwerkingsaardappelen) zijn soms een belangrijk kwaliteitsprobleem in Nederland. Gaatjes verlagen de uitwendige kwaliteit en leiden tot extra schilverliezen. De oorzaken van het probleem zijn niet precies bekend.

Doel van deze bureaustudie was een beschrijving van de mogelijke oorzaken. Rhizoctonia solani en ritnaalden werden genoemd als belangrijkste veroorzakers van gaatjes.
De belangrijkste probleemgebieden zijn op lichte gronden in bouwplannen met gescheurd grasland, graszaad of groenbemesters.
Kwantificering van de financiële schade was niet exact mogelijk, maar wordt geschat op vijf tot tien miljoen Euro per jaar in de Nederlandse consumptieaardappelteelt. De (financiële) schade wordt afgewenteld op de teler; de handelsbedrijven en verwerkers accepteren geen slechte partijen of passen een korting toe.
Als vervolgaanpak wordt voorgesteld:

  • Identificatie van de 'gaatjesveroorzaker' op perceelsniveau;
  • Ontwikkelen van een ritnaaldenwaarschuwingssysteem met behulp van de Kniptor Kit;
  • Beschikbaar maken van meer middelen voor de beheersing van ritnaalden.

Bestrijding van slakken in koolzaad

Naaktslakken kunnen vraatschade aanrichten in diverse akker- en tuinbouwgewassen. Eén van de gewassen die het meest gevoelig zijn voor slakkenschade is koolzaad. Door aantasting van slakken ontstaan open plekken in een perceel. Hoewel koolzaad flink kan compenseren voor open plekken in een perceel, is wegvreten van planten door slakken vrijwel niet te compenseren vanwege de schaal waarop het gebeurt en het pleksgewijze karakter van aantasting. Dit kan leiden tot veronkruiding en variatie in afrijping van het gewas.

In de praktijk worden slakken doorgaans bestreden met slakkenkorrels. Afhankelijk van de omstandigheden gebeurt dit doorgaans enkele keren in het traject vanaf zaai tot voorbij het zaailingenstadium. Aan de hand van de ervaring in de voorvrucht kan worden bepaald of slakken mogen worden verwacht.
Tegen slakken zijn slakkenkorrels op basis van twee actieve stoffen, metaldehyde en ijzer(III)fosfaat, op de markt. De toelating voor producten op basis van metaldehyde kent de beperking dat deze producten alleen van 1 maart t/m 31 augustus mogen worden ingezet. Toepassingen in wintergranen, graszaad en koolzaad hebben echter voor 2007 een vrijstelling verkregen voor gebruik in de overige perioden van het jaar. Niettemin zijn behandelingen met slakkenkorrels niet altijd afdoende; een zaadbehandeling is aanwezig wanneer dat nodig is.

Invloed van de teelt van groenbemesters op de slakkenpopulatie

Slakken kunnen in diverse gewassen schade veroorzaken. Het schadebeeld varieert van kwantitatieve tot kwalitatieve schade. Over het algemeen beperkt de zwaarste aantasting zich tot de zwaardere gronden. In bouwplannen, waarin de bodem lang bedekt blijft, vinden slakken een uitstekende habitat om zich schuil te houden en zich te vermeerderen. Een voorbeeld hiervan is het lössgebied in Zuid-Limburg, waar de grond 's winters verplicht bedekt moet blijven om erosie te beperken. Teelt van suikerbieten na een groenbemester leidt geregeld tot zware aantasting door slakken.

Doel van dit onderzoek was het vinden van een methode om de vermeerdering van slakken gedurende de winter zoveel mogelijk tegen te gaan. Er is gezocht naar groenbemesters die een ongunstige invloed op de slakkenpopulatie hebben, doordat ze ofwel een voor slakken ongunstige planthabitus hebben of doordat ze voor slakken ongunstige stoffen afscheiden. Ook is, als aanvulling, gekeken naar mogelijkheden van zaadcoating van het groenbemesterzaad.

Bestrijding van slakken in graszaad

Slakken kunnen bij najaarszaai van graszaadgewassen flinke schade aanrichten. Vooral tussen zaai en het drie-bladstadium is het graszaad erg gevoelig voor slakkenschade. Bij grote slakkenactiviteit kan toepassen van slakkenkorrels onvoldoende zijn, ook als ze meermalen worden toegepast. Resultaat is een holle stand, met veel kans voor onkruiden. In tegenstelling tot behandeling met slakkenkorrels is een zaadbehandeling met een molluscicide altijd daar waar het zijn werk moet doen.
Doelstelling van het onderzoek was om een zaaizaadbehandeling te vinden die een vergelijkbare of betere bestrijding van slakken gaf dan de huidige behandelingsmethode met slakkenkorrels. Dit onderzoek haakte aan bij onderzoek naar zaaizaadbehandeling van tarwe tegen slakken.

Uit het onderzoek zijn een paar middelen naar voren gekomen die een vergelijkbaar bestrijdingseffect gaven als drie behandelingen met slakkenkorrels.

Bestrijding van slakken in wintertarwe

Slakken kunnen in tarwe flinke schade aanrichten. Vooral tussen zaai en het drie-bladstadium is tarwe erg gevoelig voor slakkenschade. Bij een zware aantasting kan het meermalen strooien van slakkenkorrels onvoldoende zijn, met als gevolg dat opnieuw gezaaid moet worden. Een zaadbehandeling met een molluscicide is altijd daar waar het zijn werk moet doen, dit in tegenstelling tot behandelen met slakkenkorrels. Daarbij staat het gebruik van slakkenkorrels onder druk; nadat al eerder Mesurol slakkenkorrels van de markt verdwenen, is in 2005 de toelating voor slakkenkorrels met metaldehyde beëindigd en mogen ze nog tot eind 2006 gebruikt worden (redactie: tot nu toe nog steeds toegelaten op basis van dringend vereist gebruik).

Doelstelling van het onderzoek was om een zaaizaadbehandeling te vinden, die een vergelijkbare of betere bestrijding van slakken gaf dan toepassing van slakkenkorrels. Enkele van de getoetste zaadbehandelingen lieten een goed resultaat zien: een gelijk aan of beter resultaat dan met toepassing van slakkenkorrels. In overleg met de chemische industrie moeten verdere perspectieven worden bekeken.

Teelthandleiding graszaad - bestrijding van plagen

In dit hoofdstuk van de teelthandleiding graszaad is informatie te vinden over de bestrijding van plagen in graszaad.

In de graszaadteelt kunnen bij enkele grassoorten specifieke insecten van betekenis zijn. In hoeverre ze van invloed zijn op de zaadproductie, is slechts van een enkele aantasting bekend. Het economisch belang van een bestrijding is dan ook vaak niet bekend. Voor ...

Pages

Subscribe to Kennisakker - thema/gewas: Slakken